Wat is een LAT-relatie? Betekenis, voor- en nadelen en tips
Geschreven op 15 november 2026 · Ongeveer 8 minuten lezen
Samen, maar niet onder één dak. Steeds meer Nederlanders kiezen voor een LAT-relatie, soms bewust en soms omdat het leven het zo uitkomt. Wat betekent het precies, voor wie werkt het, waar loop je tegenaan, en hoe blijf je dichtbij als je allebei je eigen voordeur hebt?
Wat betekent LAT?
LAT staat voor living apart together: samen zijn, apart wonen. Je hebt een vaste, serieuze relatie, maar jullie hebben allebei een eigen huis. Het is geen relatie op proef en ook geen losse afspraak. Het CBS omschrijft het simpel: een vaste partner met wie je niet samenwoont.
Een LAT-relatie kan van alles zijn. Twee twintigers die nog niet toe zijn aan samenwonen. Een stel van in de vijftig met elk kinderen uit een eerdere relatie. Of twee zestigers die allebei hun eigen leven, huis en vrienden willen houden. Wat ze gemeen hebben: de relatie is serieus, het adres niet gedeeld.
Hoeveel mensen hebben een LAT-relatie?
Meer dan je denkt. Volgens het CBS had in 2025 ongeveer 10 procent van de volwassen Nederlanders een LAT-relatie, tegen 8 procent in 2013 (CBS, augustus 2026).
- Jongeren van 18 tot 25: bijna drie op de tien heeft een LAT-relatie. Logisch, want velen wonen nog thuis of op kamers.
- 25 tot 35 jaar: ongeveer 13 procent.
- Zestigers: 5 procent, en dat aandeel groeit (CBS, maart 2026). Het CBS wijst onder meer op meer scheidingen in die leeftijdsgroep.
Waarom kiezen mensen ervoor?
- Het is (nog) te vroeg. De relatie is serieus, maar samenwonen voelt als een stap te ver of te snel.
- Kinderen uit een eerdere relatie. Twee gezinnen in één huis is veel. Apart wonen geeft rust, voor de kinderen en voor jullie.
- Eerdere ervaringen. Wie een scheiding achter de rug heeft, wil soms bewust een eigen plek houden.
- Werk of studie. De baan zit in de ene stad, de partner in de andere.
- Vrijheid en eigenheid. Je eigen ritme, je eigen inrichting, je eigen rommel. En de ander zien omdat je dat wilt, niet omdat je toevallig in dezelfde keuken staat.
- Geld en wonen. Soms is je huurhuis of je koophuis gewoon te mooi of te gunstig om op te geven.
De voordelen
- Je kiest elke keer opnieuw voor elkaar. Afspreken is een keuze, en dat voelt anders dan langs elkaar heen leven.
- Minder gedoe over het huishouden. Geen ruzie over wie de vaatwasser uitruimt, want ieder heeft zijn eigen.
- Ruimte voor jezelf. Voor vrienden, hobby's of gewoon een avond niks.
- Het blijft spannend. Veel LAT-stellen zeggen dat het weerzien een beetje voelt als een date.
- Minder druk op een samengesteld gezin. Kinderen hoeven niet meteen te wennen aan een nieuw huis en nieuwe huisgenoten.
De nadelen
- Het kost meer. Twee huizen, twee keer vaste lasten.
- Plannen, plannen, plannen. Spontaan bij elkaar zijn gaat minder makkelijk. Agenda's moeten op elkaar passen.
- Je mist het gewone. Samen wakker worden op een dinsdag, even iets vertellen als je thuiskomt.
- De buitenwereld snapt het niet altijd. "En, wanneer gaan jullie nou samenwonen?" Die vraag krijg je vaak.
- Verschillende verwachtingen. Ziet de een het als eindstation en de ander als tussenstap, dan schuurt het vroeg of laat.
Zo houd je een LAT-relatie goed
Wees eerlijk over wat jullie willen
Is LAT voor jullie een tussenfase of de vorm voor altijd? Er is geen goed antwoord, maar het moet wel voor jullie allebei hetzelfde antwoord zijn. Praat er af en toe weer over, want wat je wilt kan veranderen.
Maak vaste momenten
Bijvoorbeeld de woensdagavond en het hele weekend. Vaste dagen geven houvast, en je hoeft niet elke week opnieuw te onderhandelen over wanneer jullie elkaar zien.
Blijf contact houden als je niet samen bent
Juist op de dagen dat je de ander niet ziet, maken kleine dingen het verschil. Een berichtje in de ochtend, een foto van je avondeten, een vraag waar je allebei over nadenkt. Het hoeft niet veel te zijn, als het maar regelmatig is.
Maak het huis van de ander ook een beetje van jou
Een tandenborstel, een la, je eigen mok. Het klinkt klein, maar het zorgt dat je je bij de ander thuis voelt en niet te gast.
Spreek af hoe je omgaat met familie en vrienden
Verjaardagen, feestdagen, vakanties: bij wie, en met wie? Wie dat vooraf bespreekt, voorkomt veel gedoe in december.
LAT of lange afstand: wat is het verschil?
Bij een LAT-relatie woon je apart, maar vaak in dezelfde stad of regio. Je kunt even langsfietsen. Bij een lange-afstandsrelatie zit er echt afstand tussen: een andere provincie, een ander land, soms een tijdsverschil. Een LAT-relatie is meestal een keuze voor de vorm, een lange-afstandsrelatie meestal een omstandigheid die je samen uitzit. De tips overlappen wel: vaste momenten, eerlijk zijn over verwachtingen, en kleine dingen tussendoor.
Tien vragen om samen te bespreken
- Waarom wonen we apart: omdat we dat willen, of omdat het nu zo uitkomt?
- Zie jij ons over vijf jaar samenwonen?
- Hoe vaak wil je me zien in een gewone week?
- Wat mis je het meest op de dagen dat we niet samen zijn?
- Wat vind je juist fijn aan je eigen plek?
- Wanneer voel je je bij mij thuis, en wanneer te gast?
- Hoe willen we de feestdagen en vakanties verdelen?
- Hoe reageren je familie en vrienden op onze keuze, en wat doet dat met je?
- Wat moet er gebeuren om ooit wel samen te gaan wonen, als we dat willen?
- Wat is één ding dat we deze week kunnen doen om ons dichter bij elkaar te voelen?
Lees ook
- Vragen voor een lange-afstandsrelatieZestig vragen voor aan de telefoon, en tips voor als de afstand zwaar valt.
- 125 vragen voor koppelsOm de beurt, op de bank of onderweg. Van luchtig tot diep.
- Liefdestaal-testVijftien keuzes en je ziet welke liefdestaal jij spreekt.
- Leuke date ideeënRuim 90 ideeën voor thuis, buiten en elk seizoen.